Галоўная

Факультэт

Адукацыйны працэс

Кафедры

Студэнтам

Навука

Абітурыенту

Выпускнікам

Фотагалерэя

Кафедра гісторыі паўднёвых і заходніх славян

У 1921-1930-х гг. у БДУ працавала плеяда выбітных гісторыкаў-славістаў: першы рэктар прафесар У. І. Пічэта (даследаванні па сацыяльна-эканамічнай гісторыі Расіі, Беларусі, Польшчы, Літвы і Украіны), акадэмік Я. Ф. Карскі (працы па славянскім мовазнаўстве, этнаграфіі, палеаграфіі ), акадэмік АН БССР, член Чэшскай акадэміі навук А. М. Ясінскі (працы па аграрнай гісторыі сярэднявечнай Чэхіі, чэшскай культуры).

У гады Вялікай Айчыннай вайны вучоныя гістарычнага факультэта (У. М. Перцаў, Ф. Ц. Канстанцінаў, Ц. С. Гарбуноў) выдалі шэраг прац, прысвечаных барацьбе славянскіх народаў супраць германскай агрэсіі. У далейшым дыяпазон славістычных даследаванняў у БДУ быў вельмі шырокім - ад этнагенезу славян да актуальных праблем сучаснасці. Уклад у распрацоўку славянскай медыявістыкі ўнеслі дацэнты Н. А. Гусакова, Л. А. Сушкевіч, прафесара Г. М. Ліўшыц, В. У. Чапко. Працы па гісторыі барацьбы славянскіх народаў супраць турэцкага прыгнёту, аб сувязях замежных славян з рэвалюцыйным расійскім рухам падрыхтавалі дацэнт В. І. Сініца, прафесара А. С. Кляўчэня, М. І. Іоська. Прафесар Д. Б. Мельцэр упершыню ў савецкай гістарыяграфіі комплексна разгледзеў савецка-балгарскія адносіны ў міжваенны перыяд, вывучаў гістарычныя сувязі беларускага і балгарскага народаў. Славісты ўніверсітэта прынялі актыўны ўдзел у складанні і выданні 3-томнай «Хрэстаматыі па гісторыі паўднёвых і заходніх славян» (1989-1991).

Да канца 1980-х гг. выкладанне гісторыі паўднёвых і заходніх славян вялося ў межах кафедры гісторыі Старажытнага свету і Сярэдніх вякоў, а таксама кафедры новай і навейшага гісторыі. У жніўні 1991 г. была створана кафедра навейшай гісторыі славянскіх краін (на базе кафедры гісторыі СССР савецкага перыяду), якую ўзначаліў дацэнт А. П. Салькоў. Праблематыка працы новай кафедры – гісторыя савецкага грамадства, навейшая гісторыя Балгарыі, Югаславіі, Польшчы, Чэхаславакіі. На кафедры працавалі акадэмік АН БССР І. М. Ігнаценка, прафесараУ. Н. Сідарцоў, М. Э. Часноўскі, В. І. Мянькоўскі, дацэнты Л. А. Міхайлоўскі, І. А. Літвіноўскі, Е. Ф. Саўчук, В. В. Брыгадзіна.

У 1998 г. кафедра навейшай гісторыі славянскіх краін была перапрафіліравана ў класічную кафедру гісторыі паўднёвых і заходніх славян. Загадчык кафедры дацэнт А. П. Салькоў займаецца нацыянальна-тэрытарыяльнымі канфліктамі ва Усходняй Еўропе, геапалітычнымі праблемамі на Балканах. У сферы навуковых інтарэсаў дацэнта М. С. Даўгяла – пытанні навейшай гісторыі паўднёвых славян, методыка выкладання гісторыі, гістарычная экалогія. Даследчая праца дацэнта Н. А. Царук прысвечана развіццю культуры ў міжваеннай Польшчы, сацыякультурным працэсам у Заходняй Беларусі. Навуковая праблематыка дацэнта В. А. Сімаковай - балгарска-расійскія культурныя сувязі ў ХІХ ст., гісторыя культуры паўднёва-славянскіх народаў. Увага дацэнта Л. Л. Міхайлоўскай засяроджана на вывучэнні польскіх хронік ХVІ ст., знешняй палітыкі Рэчы Паспалітай. Даследчая праца дацэнта Л. А. Козік прысвечана гісторыі палітычнай барацьбы ў славянскіх краінах Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Еўропы 1940-60-х гг .; дацэнта В. М. Кухарэнка – гісторыі міжваеннай Югаславіі, палітычнай гісторыі Харватыі, Босніі і Герцагавіны; дацэнта В. В. Рэпіна - савецка-румынскім адносінам, палітычнай гісторыі Усходніх Балкан, практыкам гістарычнай памяці ў краінах Цэнтральнай Еўропы; дацэнта С. С. Аляксандровіча – раннефеадальнай гісторыі славянскіх народаў, вайсковай справе старажытных славян.

На кафедры за апошнія 15 гадоў упершыню ў навуковым жыцці краіны сфармавалася школа гісторыкаў-славістаў і балканістаў Навейшага часу. У 2003- 2015 гг. пад навуковым кіраўніцтвам А. П. Салькова былі абаронены 9 кандыдацкіх дысертацый, у тым ліку па гісторыі Чэхаславакіі (3), Польшчы (2), Югаславіі (1), Македоніі (1), Харватыі (1), Румыніі (1). Кафедра забяспечыла сябе не толькі даследчай школай, але і кадравым рэзервам.

Кафедрай упершыню ў гісторыі вышэйшай школы Беларусі прадпрыняты сістэматычны выклад гісторыі ўсіх замежных славянскіх народаў. У 2007 г. створаны дзве спецыялізацыі - «Гісторыя паўднёвых славян» і «Гісторыя заходніх славян». Гэта дазволіла ўвесці вывучэнне і выкладанне гісторыі ўсіх паўднёваславянскіх і ўсіх заходнеславянскіх дзяржаў і народаў. Падобны падыход унікальны і не прысутнічае ні ў краінах СНД, ні ў краінах Усходняй Еўропы.

Супрацоўнікамі кафедры гісторыі паўднёвых і заходніх славян і кафедры гісторыі Расіі была рэалізавана ідэя стварэння першага ў краіне спецыялізаванага славяназнаўчага перыядычнага навуковага выдання – зборніка навуковых прац "Расійскія і славянскія даследаванні". Па свайму навуковаму ўзроўню і паліграфічнаму рашэнню, профілю і аб'ёму, структуры і рубрыкацыі матэрыялу ён набыў аўтарытэт аднаго з лепшых беларускіх навуковых выданняў у гуманітарнай галіне. У 2007- 2015 гг. выйшла ў свет 10 штогоднікаў. З 2008 года штогоднік уключаны ў Пералік навуковых выданняў ВАКа Беларусі для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў. З 2009 г. ён мае сайт у інтэрнэце (www.rsijournal.net). У рэдакцыйны савет уваходзяць вядучыя спецыялісты амаль з усіх славянскіх краін. Кафедра дамаглася поспехаў у справе навукова-метадычнага забеспячэння навучальнага працэсу. Былі выдадзены першыя ў сваім родзе ў Беларусі навучальныя дапаможнікі: «Гісторыя паўднёвых славян (Сярэднявечча і Новы час)» (2005), «Гісторыя культуры паўднёваславянскіх і заходнеславянскіх народаў» (2008), практыкум па «Гісторыі заходніх славян (Сярэднявечча і Новы час) »(2008),« Гісторыя заходніх славян Навейшага часу» (2013).

Супрацоўнікі кафедры прымаюць актыўныў дзел у міжнародным навуковым жыцці. Вялікая ўвага надаецца развіццю студэнцкай навукі. Маецца вялікі спіс студэнцкіх публікацый. Маладыя супрацоўнікі і аспіранты кафедры з'яўляліся слухачамі міжнародных «летніх школ», ўладальнікамі навуковых грантаў (шэсць гадавых стыпендыяльных праграм Міжнароднага Вышаградскага фонду на базе Інстытута славянскіх і ўсходнееўрапейскіх даследаванняў Карлавага (Пражскага) ўніверсітэта, а таксама Інстытута гісторыі Славацкай акадэміі навук). Яны былі ўдзельнікамі праграм абмену і навуковых камандзіровак пад эгідай шэрагу ўніверсітэтаў - Карлавага, Вроцлаўскага, Львоўскага, Варшаўскага, Бялградскага, МДУ, Універсітэта Парыж VII Д. Дзідро, Інстытута Б. Балашы (Будапешт).

Яндекс.Метрика