Галоўная

Факультэт

Адукацыйны працэс

Кафедры

Студэнтам

Навука

Абітурыенту

Выпускнікам

Фотагалерэя

Навукова-даследчая праца

Для навукова-даследчай працы (далей НДП) выкладчыкаў гістарычнага факультэта характэрна тэндэнцыя ўзмацнення ўвагі выкладчыкаў факультэта да распрацоўкі фундаментальных пытанняў гістарычнай навукі, уключэнню новай і актуальнай праблематыкі, а таксама тэндэнцыя арыентацыі навуковых распрацовак на забеспячэнне навучальнага працэсу.

Усе тэмы НДП гістарычнага факультэту адносяцца да ліку прыярытэтных навуковых галін, унікальных па сваім змесце даследванняў.

З распрацовачнай на факультэце тэматыкі НДП найбольш перспектыўнымі з’яўляюцца наступныя:
- перадумовы і этапы фармавання беларускай мадэлі сацыяльна-эканамічнага развіцця;
- гісторыя грамадска-палітычных і этнакультурных працэсаў у Беларусі ХІХ-ХХ стст.;
- гістарычныя аспекты глабалізацыйных працэсаў;
- гісторыя славянскага свету;
- метадалагічныя пытанні гістарычных навук;
- крыніцазнаўства і гісторыяграфія: тэарытычныя і ўжытковыя пытанні;
- сацыяльная гісторыя і сацыяльная стратыфікацыя.

Далейшае развіццё НДП у найблізкі час звязана з распрацоўкай новых праблем, перадусім – міждысцыплінарнага характару:
- стварэннем электронных навучальных курсаў і інфармацыйных рэсурсаў;
- распрацоўкай фундаментальных пытанняў сусветнага цывілізацыйнага працэсу.

На факультэце дастаткова распаўсюджаны даследванні на сутыкненні навуковых галін: гісторыя і сацыялогія, гісторыя і псіхалогія, гісторыя і інфарматыка і г.д.

Гістарычны факультэт разам з Інстытутам гісторыі НАН Беларусі з’яўляецца галаўной арганізацыяй выканання ДКПНД «Гісторыя і культура». У 2006–2010 гг. выкладчыкамі гістарычнага факультэту занесены важны ўнёсак у паспяховае завяршэнне ДКПНД «Гісторыя і культура». У рамках яе выканання сфармаваны новы канцэптуальны погляд на сацыяльную дынаміку беларускага грамадства на этапе яго мадэрнізацыі, эвалюцыю этнапалітычных працэсаў і формаванне інтэлектуальнай эліты Беларусі ў XX ст. і інш.

Адным з паказнікаў эфектыўнасці і ўкаранення НДП факультэту з’яўляюцца навуковыя публікацыі выкладчыкаў. Штогод выкладчыкамі публікуецца вялікі аб’ём навуковай прадукцыі. У 2010 г. на факультэту было апублікавана 576 навуковых прац агульным аб’ёмам больш 1271 друкаваных аркушаў, у тым ліку 9 манаграфій і кніг (слоўнікі-даведнікі, зборнікі дакументаў), 67 падручнікаў і навучальных дапаможнікаў. Факультэт здзяйсняе падрыхтоўку і выданне трох штогодных навуковых зборнікаў: “Працы гістарычнага факультэта БДУ”, “Крыніцазнаўства і спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны”, “Расійскія і славянскія даследаванні”.

Асноўныя навуковыя дасягненні знайшлі ўвасабленне у падрыхтаваных навучальных і навуковых выданнях. У ліке выданняў апошніх гадоў:

Па інітыятыве і пры непасрэдным удзелу многіх супрацоўнікаў факультэту была падрыхтавана і выдана кніга «Памяць і слава: Беларускі дзяржаўны ўніверсітет 1921-1941» (Мн., БГУ, 2005). У кнізе сабраны ўнікальныя дакументы, звязаныя з гісторыяй універсітэта ў міжваены перыяд.

У 2007 годзе выйшла манаграфія прафесара В.І. Менькоўскага «История и историография: Советский Союз 1930-х годов в трудах англо-американских историков и политологов» (Минск: БГУ, 2007.) У манаграфіі на матэрыялах англа-амерыканскай гісторыяграфіі прапанована навукова абгрунтаваная і правераная методыка сістэмнага вывучэння нацыянальных і рэгіянальных гісторыяграфій, заснаваная на вызначэнні этапаў у развіцці гістарычных даследванняў, вывучэнні інфраструктуры акадэмічнай гісторыяграфіі, яе праблемна-змястоўных прыярытэтаў. Аўтарам зроблен аналіз найважных саветалагічных канцэпцый, растлумачаны прычыны ўзнікнення і змены метадалагічных парадыгмаў англа-амерыканскіх «расійскіх і савецкіх даследванняў», абгрунтавана доўгачасовая дынаміка іх змен.

У 2008 годзе ў маскоўскім выдавецтве «Эксмо» выйшаў калектыўны дапаможнік па курсу гісторыі ўсходніх славян «Всеобщая история России (с древнейших времен до конца XVIII в.)» агульным аб’ёмам 60 друкаваных аркушаў. У ім у першыню прадстаўлена агульнае і асаблівае ў гістарычным развіцці этнасаў і дзяржаў беларусаў, рускіх і ўкраінцаў. Прыведзены факты і адзнакі працэсу фармавання расійскай дзяржаўнасці, хітраспляценні лёсаў трох народаў Ўсходняй Еўропы. Акцэнтуецца ўвага на неадменным гістарычным факце прадаўжальнага дамінаванні ў іх розуму (палітычнм і побытавым) прадстаўлення аб Русі як аб пачатку развіцця менавіта кожнага з усходнеславянскіх народаў, на важнай ролі ў эвалюцыі палітычных працэсаў Праваслаўнай Царквы. Кніга мае выяўныя элементы сучаснага падыхода к прадстаўленню чытачу размаітага гістарычнага матэрыялу – як па зместу, так і па форме.

Прафесарам Федосікам В.А., і дацэнтамі Смірновай А.Д., Сушкевіч Л.П. падрыхтавана энцыклапедычнае выданне «Средние века. Культура, искусство, история» (М.: “Эксмо”, 2008) Таксама прафесарам Федосікам В.А. і дацэнтам Перзашкевічам А.В. падрыхтавана энцыклапедычнае выданне з ілюстрацыямі і мапамі «Древний мир. Культура, искусство, история» (М.: “Эксмо”, 2008).

Дацэнтам Красуліным Я.А падрыхтавана энцыклапедчынае выданне «Латинская Америка: история, культура, искусство. Энциклопедия» (М.: ЭКСМО–Наше слово, 2009). У выданні прадстаўлен шырокі матэрыял па гісторыі і культуры Амерыканскага субкантынента ад рассялення першых людзей да нашых дзён. Матэрыял згрупаваны па храналагічнаму прынцыпу і ўключае ў сябе тэматычныя раздзелы, адлюстроўваючыя асноўныя этапы развіцця амерыканскага грамадства. Тэкст суправаждаецца значнай колькасцю ілюстрацый.

У манаграфіі П.І. Брыгадзіна і А.М. Лукашэвіча «Минские губернаторы: история власти» (Минск: ГИУСТ БГУ, 2009. – 351 с.) расчыняюцца этапы станаўлення і развіцця механізмаў здзяйснення дзяржаўнай улады ў Мінскай губерніі ў канцы XVIII – пачатку XX ст. Гісторыя паказана праз прызму дзейнасці мінскіх губернатараў, характарыстыку іх асобавых якасцяў.

У 2010 годзе ў выдавецтве «Эксмо» (г. Масква, Расія) пад рэдакцыяй прафесара А.А. Яноўскага выйшаў калектыўны навучальны дапаможнік «История России: Новое и Новейшее время». У ім сучасныя даследчыкі прадстаўляюць новае даследванне расійскай гісторыі Новага і Навейшага часу. Аўтары вывучаюць і апісваюць падзеі, якія адбываліся на заломе імператарскага перыяду Расіі, пад час рэвалюцый і станаўлення Савецкага Саюза, «будаўніцтва сацыялізму», а потым «перабудовы». Акрамя таго, у гэтай працы гісторыя Расіі прасочваецца ў непадзельнай сувязі з гісторыямі суседніх, кроўных народаў і краін. Пазначаецца унікальная гістарычная роля Расіі у працэсе фармавання іх дзяржаўнасці. Усе ацэнкі і вынікі ў кнізе зроблены на падставе самых апошніх данных сучаснай гістарычнай навукі.

У манаграфіі Вароніна В.А. «Рэестр путных баяр Полацкага ваяводства 1585 года» (Минск: РИВШ, 2010) прадстаўлен нядаўна выяўлены помнік айчынай гісторыі – рэестр полацкіх путных баяр 1585 года. У першай частцы на багатым факталагічным матэрыяле асвечан гістарычны лёс гэтай спецыфічнай катэгорыі насельніцтва, існуючай у Беларусі ў XV – XIX ст. Падрабязна разгледжаны акалічнасці складання рэестра і яго змест. Выданне ўключае таксама тэкст помніка, дакументальны дадатак, геаграфічны паказальнік, мапу. Кніга Вароніна, В.А. “Князь Юрай Лынгвеневіч Мсціслаўскі: Гістарычны партрэт” (Минск: Тэхналогія, 2010) прысвечана малавядомай фігуры айчынай гісторыі XV ст. Унук Альгерда і Дзімітрыя Данскога, Юры Мсціслаўскі ўваходзіў у шэраг вышэйшай шляхты Усходняй Еўропы, прымаў удзел ва многіх важных падзеях сваёй эпохі. У працы закранут шэраг актуальных пытанняў царкоўнай гісторыі, сярод якіх праблема ўзаемаадносін Праваслаўнай і каталіцкай канфесій, лёс Фларэнтыйскай уніі на ўсходнеславянскіх землях. Адменная ўвага нададзена Мсціслаўскаму княству – вотчыннаму ўладанню Юрыя. Кніга змяшчае дакументальны дадатак і ілюстрацыйны матэрыял.

На факультэце праводзіцца падрыхтоўка кадраў вышэйшай кваліфікацыі праз аспірантуру і дактарантуру па наступным спецыяльнасцям:
07.00.02 – айчыная гісторыя;
07.00.03 – усеагульная гісторыя;
07.00.06 – археалогія;
07.00.07 – этнаграфія, этналогія і антрапалогія;
07.00.09 – крыніцазнаўства, гісторыяграфія і метады гістарычнага даследвання.

У сучасны час на гістарычным факультэце навучаюцца звыш 70 аспірантаў, дактарантаў і спашукальнікаў. Выпускнікамі аспірантуры і дактарантуры за 2004–2010 гг. абаронена звыш 60 кандыдацкіх і доктарскіх дысертацый.

Выкладчыкі факультета штогод выступаюць з дакладамі і паведамленнямі на навуковых форумах рознага ўзроўня. Толькі ў 2010 г. выкладчыкі зрабілі даклады на 131 навуковай канферэнцыі. Факультэт увесь час выступае ініцыятарам правядзення шэрага навуковых канферэнцый. Напрыклад, у траўні 2010 года на гістарычным факультэце была арганізавана міжнародная навуковая канферэнцыя «Этнакультурнае развіццё Беларусі ў XIX - пачатку XXI ст.». Прынялі ўдзел больш 120 навукоўцаў з Беларусі, Польшчы і Украіны. У сакавіку 2010 г. праведзена міжнародная навукова-тэарытычная канферэнцыя «Узаемадзеянне дзяржаўных устаноў і прыватных калекцыянераў у справе патрыятычнага выхавання моладзі» (к 65-годдзю Перамогі ў Вялікай Айчынай вайне)», у якой прынялі ўдзел каля 100 навукоўцаў з Беларусі, Расіі, Польшчы і г.д. У красавіку 2010 г. на гістарычным факультэце адбыўся Міжнародны «круглы стол», прысвечаны 600-годдзю Грунвальдскай бітвы, у якім прынялі ўдзел навукоўцы з Беларусі, Расіі і Польшчы.

У сферы міжвузаўскага супрацоўніцтва гістарычны факультэт падтрымлівае супрацоўніцтва з універсітэтамі ў рамках складзеных дамоў. У ліку сталых партнёраў па міжнароднаму супрацоўніцтву выступаюць універсітэты Расіі, Украіны, Літвы, Польшчы, Германіі, Чэхіі, Швецыі, Італіі, Іспаніі, Францыі, Англіі і г.д.

Яндекс.Метрика