Главная

Факультет

Учебный процесс

Кафедры

Студентам

Наука

Абитуриенту

Издания факультета

 

Пичета В.И.Уладзімір Іванавіч ПІЧЭТА — першы рэктар БДУ

Уладзімір Іванавіч Пічэта нарадзіўся 9 (21) кастрычніка 1878 г. у Палтаве ў сям’і выкладчыка, а потым рэктара духоўнай семінарыі. Яго бацька Іаан Хрыстафоравіч, родам з Сербіі і па нацыянальнасці герцагавінец, яшчэ юнаком прыехаў у Расію і атрымаў духоўную адукацыю. Знамянальна, што ён некаторы час быў рэктарам семінарыі ў Віцебску, што дазволіла падлетку-сыну ўпершыню пазнаёміцца з Беларуссю і палюбіць гэтую зямлю і яе жыхароў.

Уладзімір Пічэта бліскуча скончыў Маскоўскі ўніверсітэт, дзе пад кіраўніцтвам вядомага рускага гісторыка Васіля Осіпавіча Ключэўскага распачаў першыя навуковыя даследаванні. Узятага накірунку ён прытрымліваўся ўсё жыццё. З 1903 г., калі была надрукавана яго першая навуковая праца, і на працягу 44 гадоў напружанага даследчага пошуку У.І. Пічэта напісаў больш за 500 кніг, артыкулаў, рэцэнзій. Пераважная большасць іх датычылася гісторыі Расіі, Беларусі, Украіны, Польшчы і іншых славянскіх краін і народаў. Амаль чвэрць усіх навуковых даследаванняў гісторык здзейсніў пад час сваёй працы ў Беларусі. Па сутнасці, ён стаяў ля вытокаў беларускай навукова-гістарычнай школы, быў адным з арганізатараў вышэйшай адукацыі ў нашай рэспубліцы.

Да 1911 г. Уладзімір Пічэта выкладаў славянскую і расійскую гісторыю ў Маскоўскім універсітэце, потым — у народных універсітэтах і школах многіх гарадоў Расіі. За манаграфію “Аграрная рэформа Жыгімонта-Аўгуста ў Літоўска-Рускай дзяржаве” гісторыку ў 1918 г. былі прысуджаны вучоныя ступені магістра і доктара.

З 1918 г. Уладзімір Іванавіч распачаў курс лекцый па гісторыі Беларусі ў Беларускім народным універсітэце ў Маскве. Ён быў абраны старшынёй Беларускага навукова-культурнага таварыства.

У.І. Пічэта прыняў актыўны ўдзел у падрыхтоўцы стварэння Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску. Ён узначаліў па прапанове ўрада ССРБ Маскоўскую камісію па арганізацыі ўніверсітэта ў Мінску і 9 ліпеня 1921 г. быў прызначаны яго першым рэктарам.

Станаўленне БДУ было выключна цяжкім. Рэктар у той нялёгкі час з вядомага вучонага-прафесара пераўтварыўся ледзь не ў снабжэнца: навуковага абсталявання, кніг, вучэбных памяшканняў, кватэр для выкладчыкаў і інтэрнатаў для студэнтаў. Напрыклад, дакладная запіска ў адрас Наркамасветы РСФСР, якую накіраваў Уладзімір Іванавіч у пачатку 1922 г., дазволіла дабіцца выдзялення для БДУ аднаго экзэмпляра ўсіх выданняў, якія выходзілі ў Расіі. Шмат увагі Уладзімір Іванавіч удзяляў стварэнню і развіццю універсітэцкай бібліятэкі. Не без яго ініцыятывы ў верасні 1922 г. Саўнаркам БССР сваёй пастановай абавязаў усе тыпаграфіі і літаграфіі рэспублікі накіроўваць па 2 экземпляры сваіх выданняў ва ўніверсітэцкую бібліятэку, якая да таго ж набыла новы статус — стала называцца “Беларуская Дзяржаўная і Універсітэцкая бібліятэка”.

Апантаная праца рэктара была адзначана Старшынёй Цэнтральнага выканаўчага камітэта (ЦВК) ССРБ Аляксандрам Чарвяковым: ён паставіў Уладзіміра Іванавіча ў прыклад усім, ахарактарызаваў яго як «цалкам аддаўшагася адказнай і цяжкай справе…».

Успрыняцце ўніверсітэта беларускім грамадствам як інтэлектуальнага і культурнага цэнтра маладой краіны ішло ў ва многім праз асобу рэктара, які ва ўсіх сваіх выступленнях, пачынаючы з прамовы на 3-м з’ездзе Саветаў і скончваючы публічнымі лекцыямі перад насельніцтвам, прапагандаваў ідэю і сутнасць універсітэта ў Беларусі і для беларусаў. Ужо ў 1922 г. сярод 70 членаў ЦВК ССРБ быў і беспартыйны рэктар БДУ У.І. Пічэта. Уладзіміра Іванавіча ў снежні 1922 г. абралі дэлегатам на Усебеларускі з’езд Саветаў ад Мінскага гарсавета.

Адной з форм уздзеяння універсітэта на шырокія колы грамадства па прапанове У.І. Пічэты сталі публічныя лекцыі. Сам рэктар, нягледзячы на процьму спраў, рэгулярна ўдзельнічаў у іх правядзенні. Так, разам з прафесарамі Д.П. Канчалоўскім, С.Я. Вальфсоном, А.Н. Вазнясенскім, І.М. Салаўёвым ён прачытаў цыкл лекцый, усе сборы ад якіх пайшлі на карысць галадаючых. Ён выступаў з дакладамі на публічных пасяджэннях, прысвечаных творчасці М. Багдановіча, Я Купалы, Ф. Дастаеўскага, М. Някрасава і інш. Гэты накірунак дзейнасці ўніверсітэцкіх прафесароў натуральна прывёў іх да стварэння статута Навуковага таварыства БДУ як цэнтра, які павінен аб’яднаць духоўныя сілы Мінска і ўсёй Беларусі.

У. І. Пічэта прымаў самы актыўны ўдзел у абмеркаванні і вырашэннні вострых пытанняў стварэння адпаведнай базы для дзейнасці вельмі затратнага, дарагога для разбуранай краіны, але так патрэбнага медыцынскага факультэта. Ён клапаціўся аб вырашэнні праблем універсітэцкіх фізікаў, хімікаў, біёлагаў. Напрыклад, Уладзімір Іванавіч падтрымаў ідэю прафесара М. М. Андрэева аб стварэнні пры БДУ Фізічнага інстытута. У кароткі тэрмін, адбылося абсталяванне Анатамічнага тэатра, хімічнай лабараторыі прафесара Б. М. Беркенгейма, пачала рэалізоўвацца ідэя стварэння Заалагічнага інстытута.

Найбольшую ўвагу Уладзімір Іванавіч удзяляў кадравым пытанням. Ад таго, якія выкладчыкі прыходзілі ў аудыторыі універсітэта, залежыла галоўнае — якаснасць падрыхтоўкі першых спецыялістаў для краіны. Аўтарытэт і шырокая вядомасць У. І. Пічэты сярод вучоных і прафесароў універсітэтаў былой Расійскай імперыі былі адным з пераканальных аргументаў на карысць прызначэння яго рэктарм БДУ. У Мінск ехалі тыя, хто не толькі шукаў сродкі і магчымасць выжыць у страшэнны час паслярэвалюцыйнай і ваеннай галечы, але імкнуўся знайсці магчымасць для свайго творчага росту, рэалізацыі навуковых і педагагічных планаў. Імя Пічэты было гарантам здзяйснення гэтых планаў. У цэнтры гэтых планаў, яго рэалізатарамі павінны былі быць людзі з найвышэйшай прафесійнай кваліфікацыяй — прафесары. Напрыклад, у 1921 г. на працу ва універсітэт было прынята 50 прафесараў і 59 выкладчыкаў.

З 49 прафесараў, прыехаўшых на працу ў БДУ у 1921 г., 32 не змаглі вытрымаць цяжару ўмоў працы і побыту ў разбураным Мінску і пакінулі ўніверсітэт. Разам з рэктарам заставаліся толькі тыя, хто змог выстаяць, хто, як ён, быў адданы ідэі стварэння Беларускага ўніверсітэта. Так, лекцыі ў БДУ чыталі Народны камісар асветы Усевалод Ігнатоўскі і яго намеснік Саламон Кацэнбогін, сакратар Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусіі Вільгельм Кнорын.

Пры гэтай напружанай арганізацыйнай працы У. І. Пічэта знаходзіў час для плённай навуковай дзейнасці: каля 150 прац і даследаванняў па гісторыі Беларусі, Украіны, Польшчы, Расіі, Чэхіі, Літвы, па гістарыяграфіі, археалогіі, архівазнаўстве, краязнаўстве, гісторыі права Беларусі былі напісаны ім у часы рэктарства. Акрамя таго ён друкаваў дзесяткі сваіх артыкулаў у газетах (“Звязда”, “Савецкая Беларусь”, “Рабочы” і інш.) і грамадска-палітычных часопісах БССР (“Савецкае будаўніцтва”, “Наш край”, “Плуг” і інш.), амаль што штодзённа выступаў на рознага па маштабу сходах (ад студэнцкіх вечарын і пасяджэнняў Савета БДУ да з’ездаў Саветаў БССР і міжнародных навуковых канферэнцый).

Універсітэт пры У. І. Пічэце рабіўся сапраўды беларускім: у І927 г. у сярэднім каля 50% вучэбных гадзін чыталіся па-беларуску. І гэта пры тым, што мовамі навучання, акрамя беларускай, былі яўрэйская, польская і руская; існавалі польскае і яўрэйскае аддзяленні. Сам рэктар выдатна валодаў беларускай мовай, на ёй ён чытаў свае лекцыі і друкаваў навуковыя працы, выступаў перад насельніцтвам Беларусі.

Пэўныя вынікі дзейнасці БДУ былі падведзены на агульным універсітэцкім сходзе, прысвечаным пяцігадоваму юбілею — 31 кастрычніка 1926 г. Да гэтага юбілею быў далучаны яшчэ адзін, не меньш сімвалічны і важкі — калектыў універсітэта, а болей таго — уся рэспубліка — адзначылі 25-годдзе навуковай і педагагічнай дзейнасці Уладзіміра Іванавіча Пічэты. Адзначылі і пяцігоддзе яго рэктарства. З усіх бакоў, ад самых высокіх інстанцый ішлі віншаванні, гучалі самыя высокія словы адзнакі арганізатарскай, педагагічнай, навуковай апантанай працы У. І. Пічэты на Беларусі і для Беларусі. У фондах музея гісторыі БДУ сёння захоўваюцца выкананыя з мастацкім густам, адпаведным таму часу, прывітальныя адрасы да юбіляра. Унікальным па свайму характару можна лічыць і ганаровае званне “Заслужанага прафесара БССР”, якое спецыяльна да гэтай даты зацвердзілі пастановай Народным камісарыятам асветы і прысвоілі Уладзіміру Іванавічу.

На вялікі жаль, гэта быў не толькі юбілей універсітэта і яго рэктара. Гэта быў рубеж, пасля якога пачалося новае, іншае пяцігоддзе іх існавання і дзейнасці. “Стары спец-прафесар” У. І. Пічэта, як не намагаўся ён прыстасавацца да новых палітычных рэалій, якія ўкараняліся сталінскім рэжымам, не меў шансаў на гэта. Больш за тое, кожны яго крок, кожная ініцыятыва толькі накоплівалі фактычны матэрыял для будучай адпаведнай інтэрпрэтацыі следчымі органамі Народнага камісарыята ўнутраных спраў.

Ад 31 кастрычніка 1926 г. да 13 верасня 1930 г., калі быў выдадзены ордэр для правядзення “вобыску і арышту грамадзяніна Пічэты Уладзіміра Іванавіча”, заставалася роўна чатыры гады. З гэтых чатырох гадоў У. І. Пічэта яшчэ тры гады працаваў рэктарам і адзін — прафесарам БДУ.

Потым распачалося следства па “акадэмічнай справе” гісторыкаў. Уладзімір Пічэта вымушаны быў пакінуць універсітэт пад ціскам ілжывых абвінавачванняў: ён быў арыштаваны ў верасні 1930 г. “по делу академика С. Ф. Платонова”.

Па якіх прычынах Уладзімір Іванавіч апынуўся за кратамі, а потым быў сасланы ў Вятку, з-за чаго яму прыйшлося сцярпець столькі пакут, не аднойчы перажыць у думках сваё жыццё — на гэты конт існуюць сярод даследчыкаў шмат версій і аргументацый.

Стварыўшы ўніверсітэт літаральна на пустым месцы, Уладзімір Іванавіч пакінуў яго ў складзе 4-х факультэтаў (без рабочага): медыцынскага, права і гаспадаркі, хіміка-тэхналагічнага і педагагічнага (з аддзяленнямі прыродазнаўчым, сацыяльна-гістарычным, літаратурна-лінгвістычным, фізіка-матэматычным), на якіх працавалі больш за 50 прафесараў, 53 дацэнты, 84 асістэнты, 88 выкладчыкаў, 24 ардынатары, 6 лабарантаў і вучылася больш за 2600 студэнтаў.

У 1930—1940-я гады Уладзімір Іванавіч працаваў у Інстытуце гісторыі АН СССР, чытаў лекцыі як прафесар і загадчык ім заснаванай кафедры гісторыі паўднёвых і заходніх славян у Маскоўскім дзяржаўным універсітэце. У І946 г. ён разам з акадэмікам Б.Д. Грэкавым заснаваў Інстытут славяназнаўства, быў абраны акадэмікам АН СССР і ўзноўлены ў высокім званні акадэміка АН БССР. Уладзімір Іванавіч аўтар больш за 500 навуковых прац па гісторыі славянскіх народаў СССР і замежных краін.

Памёр Уладзімір Іванавіч Пічэта 23 чэрвеня 1947 года і пахаваны на Новадзевічых могілках у Маскве.

 

 

Нікольскі Мікалай Міхайлавіч (1877–1959) –
заснавальнік вывучэння старажытнай гісторыі і гісторыі рэлігій у БДУ

Никольский Н.М.

 

Мікалай Міхайлавіч Нікольскі самым непасрэдным чынам удзельнічаў у станаўленні Беларускага дзяржаўнага універсітэта і яго гістарычнага факультэта як буйнейшага цэнтра гістарычнай навукі і гістарычнай адукацыі на Беларусі. Асабліва ўплыў гэтай велічнай у айчыннай навуцы постаці відавочны ў развіцці той галіны гістарычнай навукі, што традыцыйна прынята называць класічнай – гісторыі старажытнасці. Створаная М.М. Нікольскім кафедра гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў БДУ з’яўлялася і з’яўляецца адзіным у Беларусі навуковым цэнтрам па старажытнай арыенталістыцы, антыказнаўству, медыявістыцы, кузняй навукова-педагагічных кадраў для вну па тых класічных дысцыплінах, без якіх немагчыма падрыхтоўка сапраўдных гісторыкаў-прафесіяналаў. Нават у Інстытуце гісторыі Акадэміі навук, які канцэнтруе намаганні на даследаваннях беларускай гісторыі, старажытная гісторыя замежжа вывучалася, бадай што, толькі самім М.М. Нікольскім, калі ён ўзначальваў гэты Інстытут.

У пэўным сэнсе сімвалічна, што першую лекцыю пры адкрыцці БДУ прачытаў менавіта па старажытнарымскай гісторыі прафесар Д.П. Канчалоўскі, роўна праз год – 30 кастрычніка 1922 г. на ўрачыстым сходзе БДУ выступіў з дакладам М.М. Нікольскі. Яго даклад быў прысвечаны рэлігіі як прадмету гістарычнай навукі. М.М. Нікольскі, у прыватнасці, сказаў: “Нешматлікім у нас вучоным, якія раней займаліся гісторыяй рэлігіі прыватным чынам, дадзена магчымасць паглыбіцца самім у новую навуку і падрыхтаваць у яе галіне новых спецыялістаў... у спакойнай, упэўненай атмасферы навуковага даследавання... І я не магу ўстрымацца, каб не выказаць з гэтай нагоды свае асабістыя пачуцці. Я бязмежна шчаслівы, што мне выпала на долю быць адным з гэтых піянераў навукі аб рэлігіі ў Расіі, што хоць другую, больш кароткую палову майго жыцця я магу нарэшце прысвяціць той справе, якой я марыў прысвяціць сабе яшчэ са студэнцкай лаўкі... Я шчаслівы, што лёс зрабіў мяне ўдзельнікам... новага... універсітэта... Нам многае дадзена, з нас будзе і многа спытана”.

Нарадзіўся Мікалай Міхайлавіч Нікольскі ў лістападзе 1877 г. у Маскве. Бацька яго – Міхаіл Васільевіч быў вядомым арыенталістам з сусветным прызнаннем за працы па гісторыі старажытнай Асірыі. Мікалай Міхайлавіч скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага універсітэта. Там ён захапіўся вывучэннем гісторыі старажытнага Усходу, перш за ўсё Палесціны. У 1901 г. была апублікавана яго дыпломная работа “Іудзея пры Макавеях і Асманеях” па гісторыі Іудзеі. Цікавасць да гісторыі старажытнай Палесціны абумовіла ў М.М. Нікольскага і яго імкненне даследаваць першапачатковае хрысціянства і іншыя рэлігіі гэтага рэгіёна. На пачатку ХХ ст. выходзяць яго працы “Цар Давід і псалмы”, “Старажытны Ізраіль”, “Ранняе хрысціянства”, “Вавілон і Біблія”. Тады ж ён пачынае даследаваць і гісторыю старажытных Вавілона і Егіпта. У 1918 г. была надрукавана адна з найбольш вядомых яго работ “Ісус і першыя хрысціянскія абшчыны”.

Пасля 1917 г. – настаўнік савецкай працоўнай школы, выкладчык Сацыялістычнай акадэміі грамадскіх навук. З 1918 г. зрабіўся прафесарам Смаленскага ўніверсітэта, а ўжо ў 1919 г. – яго рэктар.

З часу заснавання Беларускага дзяржаўнага універсітэта ў 1921 г. навуковы лёс Мікалая Нікольскага назаўсёды быў звязаны з Мінскам і з гістарычнай навукай у Беларусі. У верасні 1921 г. Вучоным Саветам БДУ М.М. Нікольскі быў зацверджаны на пасаду прафесара па кафедры гісторыі рэлігіі (трэба заўважыць, што пад “кафедрай” на той час мелася на ўвазе не звыклае нам сучаснае структурнае універсітэцкае падраздзяленне, а паняцце больш блізкае да класічнага сярэдневяковага). М.М. Нікольскі быў ужо знакамітым вучоным-гісторыкам і рэктарам Смаленскага ўніверсітэта, у якім працаваў з 1918 г. Цяпер ён пераехаў у Мінск.

У 1922 г. выходзіць буйная праца М.М. Нікольскага па гісторыі ранняга хрысціянства “Сусветны і сацыяльны пераварот па ўяўленнях ранняга хрысціянства” – бліскучы аналіз раннехрысціянскай эсхаталогіі (вучэння аб канцы свету). Ісус у ёй – гістарычная асоба, храналогія кніг Новага запавету – сапраўдная. Але галоўнае ў кнізе – Нікольскі рэалізоўвае ў ёй тое, да чаго заклікаў іншых даследчыкаў у вышэйзгаданай прамове ў БДУ у тым жа годзе, і тое, чаго ён чакаў ад абвешчанага матэрыялістычнага погляду на гісторыю – даследаванне рэлігіі як “сацыяльнай з’явы, якая групіруе людзей, звязаных непарыўнымі сувязямі з усёй сукупнасцю эканамічных, сацыяльных і палітычных адносін у дадзеным грамадстве і ў дадзеную эпоху”.

У сваёй прамове 30 кастрычніка 1922 г. у БДУ М.М. Нікольскі выказваў захапленне новымі магчымасцямі для даследчыкаў вывучаць рэлігію як з’яву сацыяльную, падкрэсліваючы, што “цэнтр цяжару багаслоўскага вывучэння ляжыць заўсёды не ў даследаванні, а ў дагматыцы, не ў крытыцы, а ў апалогіі”.

У 1920-я і на пачатку 1930-х гадоў М.М. Нікольскі выдаў шэраг сваіх работ па гісторыі хрысціянства і іудзейскай рэлігіі. Але паказальна, што яго кніга “Політэізм і монатэізм у яўрэйскай рэлігіі” была выдадзена ў Мінску у 1931 г. на беларускай мове, а вось на рускую мову ўпершыню была перакладзена толькі ў 1974 г. у серыі “Навукова-атэістычная бібліятэка”. З 1930-х гадоў М.М. Нікольскі фактычна перастаў даследаваць праблемы ранняга хрысціянства. Гэта супала з выданнем яго кнігі “Гісторыя рускай царквы”.

Абраны ў 1931 г. акадэмікам АН БССР М.М. Нікольскі сканцэнтраваўся на вывучэнні праблем гісторыі старажытнага Усходу. З самага пачатку стварэння гістарычнага факультэта БДУ ён узначаліў кафедру гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў, а пасля яе падзелу ў 1938 г. – кафедру гісторыі старажытнага свету. Шмат увагі надаваў працы з аспірантамі, студэнтамі. Ён стварыў падручнік па гісторыі старажытнага свету для школы, потым разам з С.І. Кавалёвым і А.В. Мішуліным яшчэ адзін, якім карысталіся ў савецкіх школах некалькі дзесяцігоддзяў, і які па сваім узроўні нашмат пераўзыходзіў наступныя падручнікі.

З 1937 па 1953 гг. М.М. Нікольскі узначальваў Інстытут гісторыі Акадэміі навук.

У 1930–50-я гады М.М. Нікольскі (у 1938 г. ён атрымаў званне Заслужанага дзеяча навукі Беларусі, а ў 1946 г. ён быў абраны членам-карэспандэнтам АН СССР) плённа даследаваў праблемы абшчыннага ладу, рабства, культуры старажытнага Двурэчча. У дыскусіі сярод савецкіх навукоўцаў аб рабаўладальніцкім ладзе на старажытным Усходзе акадэмік не пайшоў па, так бы мовіць, лёгкаму на той час шляху фармацыйнага падыходу з яго штампам унікальнасці рабаўладальніцкага ладу для ўсіх цывілізацый старажытнасці – як Захаду, так і Усходу. Ён карпатліва даследуе сацыяльную гісторыю Двурэчча, Фінікіі, асабліва праблему ўласнасці на зямлю. І яго вывады аб дзяржаўнай уласнасці на зямлю ў асобе правіцеля на Старажытным Усходзе дэманстравалі прынцыповае адрозненне ад прыватнай зямельнай уласнасці ў Грэцыі і Рыме. Як, дарэчы, і паміж рабствам у антычных і ва ўсходніх цывілізацыях старажытнасці. Выдадзеная ў 1948 г. манаграфія М.М. Нікольскага “Эцюды па гісторыі фінікійскіх абшчынных і земляробчых культаў”, рукапіс якой ён вывез у партызанскі атрад з акупіраванага Мінска ў 1943 г., была прысвечана не столькі рэлігіям Фінікіі, колькі асаблівасцям сацыяльнага ладу гарадоў Фінікіі.

Акадэмік М.М. Нікольскі заснаваў навуковую школу гісторыкаў БДУ. Канешне, ён не быў заснавальнікам беларускай арыенталістыкі і антыказнаўства. Так ужо склалася гісторыя, што выдатныя беларускія арыенталісты і антыказнаўцы да таго (ды і шмат пасля) працавалі па-за межамі Радзімы. Выдатны беларускі санскрытолаг і даследчык старажытнаперсідскіх надпісаў палачанін Каэтан Касовіч працаваў у ХІХ ст. у Маскве, Харкаве, Пецярбургскім універсітэце. Таксама ва ўніверсітэце Пецярбурга выпускнік Віленскага універсітэта прафесарам кафедры ўсходніх моў Восіп Сянкоўскі (вядомы і пад літаратурным псеўданімам “Барон Брамбеўс”). А заснавальнікам пецярбургскай (тады сталічнай) навуковай школы антыказнаўства называюць у Расіі прафесара Міхаіла Сямёнавіча Кутаргу, ураджэнца Магілёўшчыны. А ў сваю чаргу масквіч М.М. Нікольскі ўзяў самы актыўны ўдзел у стварэнні БДУ і ў развіцці беларускай гістарычнай навукі.

Але менавіта Мікалай Міхайлавіч Нікольскі стаў на чале кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў, дзе і была сфарміравана навуковая школа вывучэння старажытнай гісторыі і гісторыі рэлігій, якая дагэль з’яўляецца галоўным цэнтрам у гэтай галіне ў Рэспубліцы Беларусь.

Створаная М.М. Нікольскім навуковая школа ў БДУ па сутнасці мела два накірункі: ранняе хрысціянства і Старажытны Усход. У навуковай творчасці акадэміка абодва накірункі былі цесна звязанымі. Затым яны пачалі раздзяляцца і зараз існуюць фактычна як асобныя навуковыя школы, хоць іх інтарэсы і праблематыка іншы раз перакрыжоўваюцца і спалучаюцца.

Дарэчы, тытул навуковай школы па антычнаму хрысціянству ў БДУ паходзіць не з Беларусі – упершыню нам яго далі калегі-антыказнаўцы з Маскоўскага універсітэта на пачатку 1990-х гадоў. Гэта можна лічыць міжнародным прызнаннем школы і кафедры разам з запрашэннямі нашых спецыялістаў для выканання навуковых даследаванняў і чытання лекцый у вядучыя універсітэты ЗША, Польшчы, Украіны, Германіі.

У гонар акадэмікаў М.М. Нікольскага і У.М. Перцава, пачынаючы з 1995 г., кафедра гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў раз у два гады праводзіць міжнародную навуковую канферэнцыю. Яна пачынаецца 13 лістапада – у дзень нараджэння М.М. Нікольскага, таму і назва яе – “Лістападаўскія сустрэчы”. Адбылося ўжо восем “Лістападаўскіх сустрэч” даследчыкаў старажытнай і сярэдневяковай арыенталістыкі, антыказнаўства, гісторыі рэлігіі, медыявістыкі.

Навуковая школа М.М. Нікольскага – гэта сапраўды ўніверсітэцкая навуковая школа, якая была створана і развіваецца ў БДУ і, як паказаў час, унесла свой уклад у міжнароднае прызнанне навуковай дзейнасці вядучага ўніверсітэта Беларусі.

На кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў БДУ, якую калісьці заснаваў Мікалай Нікольскі, памятаюць і добра ўсведамляюць словы акадэміка; якія прагучалі ў далёкім ужо 1922 годзе: “Нам многае дадзена, з нас многа і будзе спытана”.

 

president      miedu    pravo     bsu     universitet     banner gun rus

Контакты

220030 г. Минск, ул. Красноармейская, 6
тел. +375 17 209-55-98
факс +375 17 327-30-14
e-mail: Этот адрес электронной почты защищён от спам-ботов. У вас должен быть включен JavaScript для просмотра. План проезда

Яндекс.Метрика