Главная

Факультет

Учебный процесс

Кафедры

Студентам

Наука

Абитуриенту

Другія Навуковыя Чытанні памяці прафесара Валянціна Навумавіча Рабцэвіча (1934-2008)

Унікальны рыжскі траяк Стэфана Баторыя чаканкі 1581 г. са збору Нумізматычнага кабінета БДУ

В. М. Сідаровіч

(Мінск, Беларусь)

Скачать



Пад час навуковай інвентарызацыі фондавых калекцый Нумізматычнага кабінета БДУ быў выяўлены трохграшовік Стэфана Баторыя чаканкі Рыжскага манетнага двара, аналагі якога не прадстаўлены ў аніводным з аўтарытэтных каталогаў.

Спосаб паступлення манеты ў калекцыю невядомы. Можна меркаваць толькі, што яна не належыць да якога-небудзь скарба і паступіла не пазней за канец 1970-х гг.

Апісанне манеты: Ав.: Пагрудная выява Стэфана Баторыя, управа. Кругавая легенда •STEP•D•G•RE III X•PO•M•DL• падзелена ўнізе наміналам «ІІІ» у авальнай абводцы, а ўверсе — каронаю; Рэв.: •»Арол» — «Пагоня»• / GROS•ARG / TRIP•CIVI / RIG EИ / •8 малы герб Рыгі 1•

Мар’ян Гумоўскі дае апісанне падобнай манеты (Gumowski, 1914, № 1581), але ў адрозненне ад нашага экзэмпляра намінал «ІІІ» пададзены ў аздобнай, г. зн. фігурнай абводцы. У экзэмпляра з НК БДУ абводка авальная. Януш Курпеўскі таксама дае такі ж, як М.  Гумоўскі, варыянт, называючы яго унікатам (Kurpiewski, 1994, № 440).

Аверс манеты выкананы ў «віленскім» стылі. Манеты з падобным аверсам чаканіліся на Віленскім манетным двары ў 1580 і 1581 гг., але поўных адпаведнікаў няма. Схема размяшчэння легенды рэверса таксама адпавядае хутчэй віленскім траякам, чым «класічным» рыжскім трохграшовікам. Звычайным для віленскіх траякоў 1580–1581 гг. з’яўляецца і размяшчэнне ўверсе рэверса гербаў (без намінала), у т. л. з кропкамі па бакох (гл. Iger: V.80.3, V.80.5, V.81.1). На рыжскіх траяках гербы Рэчы Паспалітай увогуле адсутнічаюць, таксама як і малы герб Рыгі.

Можна выказаць некалькі версій па інтэпрэтацыі гэтай манеты. Па першай з іх, траяк з’яўляецца пробнай манетай, якая была адчаканена на гарадскім манетным двары Рыгі на самым пачатку яго дзейнасці, як аднаго з эмісійных цэнтраў РП. За ўзор для яе былі ўзятыя, хутчэй за ўсё, траякі Віленскага манетнага двара. Па другой версіі, гэтая манета — антыкварная падробка ХIХ ст. Нельга выключаць і варыянт імітацыі Новага часу.

Gumowski M. Podręcznik numizmatyki polskiej. Kraków, 1914
Iger T. Katalog trojaków polskich. Warszawa, 2008
Kurpiewski J. Katalog monet polskich 1576-1586 (Stefan Batory). Warszawa, 1994.

president      miedu    pravo     bsu     universitet     banner gun rus

GiP

Контакты

220037, г. Минск, ул. Менделеева, д. 36
тел. +375 17 360-09-14
e-mail: Адрес электронной почты защищен от спам-ботов. Для просмотра адреса в вашем браузере должен быть включен Javascript. План проезда

Яндекс.Метрика